Мамандықтар
Салалар бойынша мамандықтар каталогы: сипаттама, жалақы және оқу жолы
Мамандықтар толығырақ
Не істейді, қанша табады және қалай түсуге болады: грантқа ҰБТ балдары, білім беру бағдарламаларының топтары, ЖОО-лар.
29 ішінен 29
АгрономМедицина және өмір туралы ғылымдар500 000 – 1 000 000 ₸/айҰБТ: B077 Өсімдік шаруашылығы (Агрономия)
АудармашыҚұқық, қоғам және коммуникация400 000 – 650 000 ₸/айҰБТ: B036 Аударма ісі (Шетел филологиясы)
АудиторЭкономика және басқару325 000 – 670 000 ₸/айҰБТ: B045 Аудит және салық салу
БағдарламашыIT және технологиялар350 000 – 1 050 000 ₸/айҰБТ: B057 Ақпараттық технологиялар (IT)
БухгалтерЭкономика және басқару347 500 – 700 000 ₸/айҰБТ: B045 Аудит және салық салу
ВетеринарМедицина және өмір туралы ғылымдар250 000 – 700 000 ₸/айҰБТ: B083 Ветеринария
ГеологИнженерия және өндіріс500 000 – 1 000 000 ₸/айҰБТ: B071 Тау-кен ісі және пайдалы қазбаларды өндіру (Геология, Мұнай-газ ісі)
ДәрігерМедицина және өмір туралы ғылымдар375 000 – 1 250 000 ₸/айҰБТ: BM086 Медицина (ранее B086 Общая медицина)
Деректер талдаушысыIT және технологиялар425 000 – 800 000 ₸/айҰБТ: B057 Ақпараттық технологиялар (IT)
ДипломатҚұқық, қоғам және коммуникацияҰБТ: B140 Халықаралық қатынастар және дипломатия
ЖурналистҚұқық, қоғам және коммуникацияҰБТ: B042 Журналистика және репортер ісі
ЗаңгерҚұқық, қоғам және коммуникация350 000 – 700 000 ₸/айҰБТ: B049 Құқық
Киберқауіпсіздік маманыIT және технологиялар330 000 – 850 000 ₸/айҰБТ: B058 Ақпараттық қауіпсіздік (Киберқауіпсіздік)
Құрылыс инженеріИнженерия және өндіріс450 000 – 900 000 ₸/айҰБТ: B074 Қала құрылысы, құрылыс жұмыстары және азаматтық құрылыс (Құрылыс, Геодезия және картография)
ЛогистЭкономика және басқару325 000 – 750 000 ₸/айҰБТ: B095 Көлік қызметтері (Логистика)
МаркетологЭкономика және басқару300 000 – 800 000 ₸/айҰБТ: B047 Маркетинг және жарнама
Мехатроника инженеріИнженерия және өндірісҰБТ: B063 Электр техникасы және автоматтандыру
МұғалімҚұқық, қоғам және коммуникация225 000 – 450 000 ₸/айҰБТ: B009–B018 педагогические группы (по предметам)
Мұнай инженеріИнженерия және өндірісҰБТ: B071 Тау-кен ісі және пайдалы қазбаларды өндіру (Геология, Мұнай-газ ісі)
ПсихологМедицина және өмір туралы ғылымдар275 000 – 425 000 ₸/айҰБТ: B041 Психология
СәулетшіИнженерия және өндіріс500 000 – 900 000 ₸/айҰБТ: B073 Сәулет (Архитектура)
Тіс дәрігеріМедицина және өмір туралы ғылымдар300 000 – 1 500 000 ₸/айҰБТ: BM087 Стоматология
ҰшқышИнженерия және өндірісҰБТ: B167 Ұшатын аппараттар мен қозғалтқыштарды ұшуда пайдалану
ФармацевтМедицина және өмір туралы ғылымдар200 000 – 300 000 ₸/айҰБТ: B085 Фармация
ЭкономистЭкономика және басқару350 000 – 625 000 ₸/айҰБТ: B046 Қаржы, экономика, банк және сақтандыру ісі
ЭнергетикИнженерия және өндіріс425 000 – 830 000 ₸/айҰБТ: B062 Электр техникасы және энергетика
HR-менеджерЭкономика және басқару325 000 – 500 000 ₸/айҰБТ: B044 Менеджмент және басқару
ML-инженерIT және технологияларҰБТ: B057 Ақпараттық технологиялар (IT)
UX/UI-дизайнерIT және технологияларҰБТ: B057 Ақпараттық технологиялар (IT)
Ауыл шаруашылығы және тамақ өнеркәсібі
13 мамандық
Агроинженер
Агроинженер суландыру жүйелерін жобалап, ауыл шаруашылығы техникасын таңдайды және оған қызмет көрсетеді. Қазақстанда аграрлық сектордың механизациялануына байланысты агроинженерлерге сұраныс жоғары. Техника мен ауыл шаруашылығын біріктіретін сала.
Агроном
Агроном дәнді дақылдар мен көкөністерді өсіреді, топырақты күтеді, тыңайтқыш пен тұқым таңдайды. Қазақстанда ауыл шаруашылығы маңызды сала болғандықтан фермерлер білікті мамандарды іздейді. Биология білімі мен ауа райын түсіну маңызды.
Жалақы: 120 000 – 350 000 ₸
ЕНТ: биология, химия, география. Қазақ ұлттық аграрлық зерттеу университетінің агрономия факультетінде оқуға болады. Фермада практикадан өту міндетті.
Мамандық туралы толығырақ →Тамақ өнімдерінің технологы
Тамақ өнімдерінің технологы рецептура жасап, өндірістегі сапаны бақылайды. Қазақстанда азық-түлік өнеркәсібі дамығандықтан бұл мамандарды жоғары бағалайды. Ғылымды өндіріс процесімен ұштастыратын сала.
Ветеринар
Ветеринар малдарды емдейді, дене тексерулерін, егулер мен операциялар жүргізеді. Қазақстанда ветеринарлар ауыл жерлерінде және ет комбинаттарында қажет. Жануарларға деген сүйіспеншілік пен шұғыл жағдайларға дайын болу маңызды.
Жалақы: 150 000 – 450 000 ₸
ЕНТ: биология, химия, физика. Қазақ ұлттық аграрлық зерттеу университетінің ветеринария факультетінде 5-6 жылдық оқу және практика.
Мамандық туралы толығырақ →Аралшы
Аралшы аралар отарын күтіп-баптап, бал мен басқа да ара өнімдерін жинап, өңдейді. Қазақстанда аралшылық Алтай баурайы мен елдің шығысында дамыған, өнім ішкі нарықта және экспортқа сұранысқа ие.
Топырақтанушы
Топырақтанушы жердің құнарлылығын, құрамын және эрозиясын зерттеп, ауылшаруашылық мекемелеріне жер өңдеу бойынша ұсыныс береді. Ғылыми-зерттеу институттарында және аграрлық компанияларда жұмыс жасайды.
Балық өсіруші
Балық өсіруші балық шаруашылығын жоспарлап, суаттарда балықтың өсуін, тамақтануын және денсаулығын қадағалайды. Қазақстанда Балқаш, Каспий маңы аймақтарында және жеке балық фермаларында жұмыс табады.
Ағаш кесуші (орманшы)
Орманшы ағаштарды кесіп, орман шаруашылығын күтіп-баптайды, орман өрттерінің алдын алуға да қатысады. Орман шаруашылығы мекемелерінде және Ертіс, Алтай өңірлеріндегі ағаш өңдеу кәсіпорындарында жұмыс жасайды.
Зоотехник
Зоотехник малдардың тамақтануын жоспарлап, өсіру жұмысын ұйымдастырады және ауруларды алдын алады. Қазақстанда құс фабрикалары мен мал шаруашылығы кешендерінде бұл мамандарға сұраныс бар. Теориялық білім мен практикалық тәжірибе қатар қажет.
Агроинформатик
Агроинформатик спутниктік деректер мен сенсорларды пайдаланып, егіс алқаптарын цифрлық басқаруды жолға қояды, дала жағдайын талдайды. Қазақстанда бұл мамандық «дәл егіншілік» технологияларының дамуымен бірге сұранысқа ие болуда.
Комбайнер
Комбайнер егін жинау комбайнын басқарып, дән мен басқа дақылдарды жинайды, техниканы жөндеп, ауа райы мен уақытты ескере отырып жұмыс жоспарлайды. Солтүстік Қазақстанның астық аймақтарында бұл мамандыққа мезгілдік сұраныс жоғары.
Агрохимик
Агрохимик топырақ құрамын талдап, тыңайтқыш пен өсімдік қорғау құралдарын дұрыс дозада қолдану бойынша ұсыныстар береді. Қазақстанның астық өндіретін солтүстік аймақтарында — Ақмола, Қостанай облыстарында — бұл маман егіннің өнімділігін арттыруда шешуші рөл атқарады.
Шарапшы
Шарапшы жүзім өсіруден бастап шарап ашыту мен дайын өнімнің сапасын бақылауға дейінгі толық процесті басқарады. Қазақстанда бұл сала әлі жаңа дамып келеді, негізінен Түркістан және Алматы облыстарындағы шағын шараптау шаруашылықтарында жұмыс табылады.
IT және цифрлық технологиялар
18 мамандық
Деректер талдаушысы
Деректер талдаушысы үлкен көлемдегі ақпаратты сарапқа салып, компанияға дұрыс шешім қабылдауға көмектеседі. Қазақстанда банктерде, мобильді операторларда және электронды коммерция платформаларында бұл мамандық жоғары бағаланады.
Жалақы: 300 000 – 900 000 ₸
ЕНТ: математика, физика. Статистика немесе экономика бағыты бойынша университетте оқуға болады. SQL мен Python көбіне тәжірибе немесе мектептен кейінгі курстар арқылы меңгеріледі.
Мамандық туралы толығырақ →Тестілеуші (QA)
Тестілеуші бағдарламалар мен қосымшалардың дұрыс жұмыс істеп тұрғанын тексеріп, барлық қателерді пайдаланушыға жеткенше тауып отырады. Қазақстанда ойын студияларында, IT-компанияларда және финтех-стартаптарда сұранысқа ие.
Киберқауіпсіздік маманы
Киберқауіпсіздік маманы банктер мен компаниялардың компьютерлік жүйелерін хакерлік шабуылдардан қорғайды. Қазақстанда бұл мамандық мемлекеттік және қаржы секторында стратегиялық маңызды саналады, сондықтан сұраныс жоғары.
Жалақы: 400 000 – 1 100 000 ₸
ЕНТ: математика, физика, информатика. Киберқауіпсіздік немесе ақпараттық жүйелер мамандығы бойынша бакалавриат. CompTIA Security+, Cisco сияқты халықаралық сертификаттар жоғары бағаланады.
Мамандық туралы толығырақ →Жасанды интеллект инженері
Жасанды интеллект инженері машиналық оқыту модельдерін жасап, нейрондық желілердің мүмкіндіктерін іс жүзінде қолданады. Қазақстанда бұл — Astana Hub пен технология компанияларында жылдам дамып келе жатқан жас сала.
Жалақы: 450 000 – 1 300 000 ₸
ЕНТ: математика, физика, информатика. Machine learning бойынша магистратура немесе университетте Python бағдарламасы. Қосымша курстар (Coursera, Kaggle) көмектеседі.
Мамандық туралы толығырақ →Сайт әкімшісі
Сайт әкімшісі сайттың жұмысын қадағалап, контентті жаңартып, техникалық ақауларды жояды және хостинг пен әзірлеушілермен байланыс жасайды. Қазақстанда мұндай мамандар интернет-дүкендерге, медиаға және онлайн белсенді компанияларға қажет.
Веб-бағдарламашы
Веб-бағдарламашы сайттар мен веб-қосымшаларды құрастырып, кодтайды және техникалық қолдау көрсетеді. Қазақстанда Astana Hub экожүйесі мен фриланс нарығының дамуы арқасында бұл мамандыққа сұраныс тұрақты өсуде.
ERP-кеңесшісі
ERP-кеңесші компанияларға 1С немесе SAP сияқты басқару жүйелерін енгізіп, іскерлік процестерді автоматтандыруға көмектеседі. Қазақстанда өндіріс пен ірі сауда компаниялары мұндай мамандарды жиі іздейді.
Дерекқор әкімшісі
Дерекқор әкімшісі компанияның деректерін сақтайтын жүйелерді орнатып, оңтайландырып, қауіпсіздігін қамтамасыз етеді, сервер жұмысын бақылап, ақаулықтарды жояды. Банктерде, IT-компанияларда және мемлекеттік ұйымдарда — Астана мен Алматыда осындай мамандарға тұрақты сұраныс бар.
ERP-бағдарламашы
ERP-бағдарламашы компаниялардың ресурстарын басқару жүйелерін (1С, SAP) баптап, дамытады және жаңа модульдер жазады. Қазақстанда бұл мамандар банктер мен өндіріс кәсіпорындарында сұранысқа ие.
Корпоративтік сәулетші
Корпоративтік сәулетші компанияның барлық IT-жүйелерін бір-бірімен үйлесімді жұмыс істейтіндей етіп жобалайды және бизнес пен технологияны байланыстырады. Бұл сала — банктер, Kaspi секілді ірі компаниялар мен мемлекеттік цифрландыру жобаларында жоғары деңгейлі әрі жоғары ақы төленетін позиция.
Бағдарламашы
Бағдарламашы адамдар күнде пайдаланатын мобильді қосымшалар, веб-сайттар мен цифрлық сервистерді жасайды. Қазақстанда Astana Hub, Kaspi және ірі финтех-компанияларда білікті бағдарламашыларға сұраныс жыл сайын өсіп келеді.
Жалақы: 350 000 – 1 200 000 ₸
ЕНТ: математика, физика, информатика. ҚазҰУ, ЕҰУ немесе ҚарМТУ-де бағдарламалау бойынша 4 жылдық бакалавриатта не IT-колледжде оқуға болады. Тәжірибе мен портфолио дипломнан маңыздырақ.
Мамандық туралы толығырақ →SEO-маман
SEO-маман сайттың іздеу жүйелеріндегі позициясын контентті оңтайландыру, техникалық баптаулар және сілтемелер стратегиясы арқылы жақсартады. Қазақстанда digital-агенттіктерде және бизнесін Google пен Яндексте жылжытатын компанияларда сұранысқа ие.
1С бағдарламашысы
1С бағдарламашысы кәсіпорынның бухгалтерлік есеп пен қоймалық есеп жүргізетін 1С жүйесін баптап, компанияның қажетіне лайықтап өзгертеді. Бұл мамандыққа Қазақстандағы әрбір орта және ірі бизнесте, әсіресе сауда мен өндірісте сұраныс жоғары.
Жүйелік бағдарламашы
Жүйелік бағдарламашы операциялық жүйелер, драйверлер мен төмен деңгейлі бағдарламалық қамтамасыз етуді жазады және оңтайландырады. Ол көбіне IT-компаниялар мен Astana Hub стартаптарында C немесе C++ тілдерінде жұмыс істейді.
HTML-версткашы
HTML-версткашы дизайнерлер жасаған макетті HTML пен CSS көмегімен сайт бетіне айналдырады — түстер, шрифттер мен элементтердің дұрыс орналасуын қамтамасыз етеді. Бұл IT саласына кіретін ең қолжетімді мамандықтардың бірі, көбіне фриланс немесе кіші веб-студияларда бастапқы позиция ретінде қолданылады.
Жүйелік әкімші
Жүйелік әкімші компаниядағы серверлерді, желіні және компьютерлерді баптап, олардың үздіксіз жұмысын қамтамасыз етеді, ақаулықтарды жояды. Бұл маман кез келген орта және ірі бизнесте, сондай-ақ мемлекеттік мекемелерде қажет.
Техникалық жазушы
Техникалық жазушы бағдарламалық жасақтама мен өнімдерге түсінік беретін нұсқаулықтар, API құжаттарын және пайдаланушы гидтерін жазады. Қазақстанда бұл мамандарды IT-компаниялар мен Astana Hub экожүйесіндегі стартаптар жиі іздейді, көбіне ағылшын тілінде жазу талап етіледі.
Криптограф
Криптограф деректерді қорғайтын шифрлау алгоритмдерін жасап, талдайды, ақпараттық қауіпсіздік жүйелерін сынайды. Қазақстанда мұндай мамандар банктерде, мемлекеттік құрылымдарда және киберқауіпсіздік компанияларында сирек, бірақ жоғары бағаланатын позицияларда жұмыс істейді.
Медицина және денсаулық
21 мамандық
Фармацевт
Фармацевт пациенттерге дұрыс дәрі таңдап, оны қалай қабылдау керегін түсіндіреді және сапаны бақылайды. Дәріханаларда, фармацевтикалық зауыттар мен клиникаларда бүкіл Қазақстан бойынша сұранысқа ие мамандық.
Жалақы: 180 000 – 600 000 ₸
ЕНТ: химия, биология. Медицина университеттерінің фармацевтика факультетінде оқу. Оқуды бітіргеннен кейін денсаулық сақтау министрлігінен лицензия алу қажет.
Мамандық туралы толығырақ →Мейіргер
Мейіргер ауруханада науқастарға күтім жасап, дәрігерге көмектеседі, ем-шара мен таңу жұмыстарын орындайды. Қазақстанда ауруханалар, емханалар мен күтім орталықтарында бұл мамандыққа сұраныс өте жоғары.
Нутрициолог
Нутрициолог адамға жеке тамақтану жоспарын жасап, денсаулықты сақтауға көмектеседі. Қазақстанда спорт клубтарында, клиникаларда және корпоративтік денсаулық бағдарламаларында бұл мамандыққа сұраныс артып келеді.
Дәрігер
Дәрігер науқастардың ауруын анықтап, ем тағайындайды және кеңес береді. Қазақстанда, әсіресе ауыл және шалғай аймақтарда, дәрігерлерге деген қажеттілік әрдайым жоғары.
Жалақы: 200 000 – 800 000 ₸
ЕНТ: биология, химия, физика. ҚазҰМУ немесе басқа медицина университеттерінде 5-7 жылдық бакалавриат немесе магистратура. Ауруханада интернатурадан өту міндетті.
Мамандық туралы толығырақ →Тіс дәрігері
Тіс дәрігері тістің денсаулығын күтіп, алдын алу шараларын жүргізеді және емдейді. Қазақстанда, әсіресе өңірлерде, тіс дәрігерлеріне сұраныс жоғары — өз кабинетін ашуға немесе мемлекеттік емханада жұмыс істеуге болады.
Жалақы: 250 000 – 900 000 ₸
ЕНТ: биология, химия. Медицина университеттерінің стоматология факультетінде 5 жылдық оқу. Клиникалық практикадан өту міндетті.
Мамандық туралы толығырақ →Тіс технигі
Тіс технигі стоматолог алған қалыптар бойынша тіс протездерін, короналар мен брекеттерді жасап, жөндеумен айналысады, көбіне тіс технологиясы зертханасында жұмыс істейді. Қазақстанда мұндай мамандар Алматы, Астана және басқа да ірі қалалардағы жеке стоматологиялық клиникалар мен зертханаларда сұранысқа ие.
Травматолог-ортопед
Травматолог-ортопед сынықтарды, шығуларды, буын жарақаттарын және тірек-қимыл аппараты ауруларын анықтап, емдейді, қажет болса операция жасайды әрі қалпына келтіру емін жүргізеді. Қазақстанда бұл дәрігерлер жедел жәрдем травмпункттерінде, ауруханаларда және жеке клиникаларда жұмыс істейді, жарақат саны көп болғандықтан сұраныс тұрақты жоғары.
Жалақы: 350 000 – 900 000 ₸
Медициналық жоғары оқу орнын (мысалы, ҚазҰМУ немесе Астана медицина университеті) «Жалпы медицина» мамандығы бойынша бітіріп, содан кейін травматология және ортопедия бойынша резидентурадан өту қажет. ЕНТ-те биология мен химия пәндері болуы тиіс.
Массажшы
Массажшы бұлшықет кернеуін алу және жарақаттан кейін қалпына келтіру мақсатында емдік, спорттық немесе релакс-массаж жасайды. Қазақстанда санаторийлерде, спа-салондарда, спорт клубтарында және Алматы, Астана мен курорттық аймақтардың медициналық орталықтарында жұмыс істейді.
Патологоанатом
Патологоанатом ауру тіндері мен ағзаларын зерттеп, аурудың себебін және өлім себебін анықтайды, дәрігерлерге диагноз қоюға көмектеседі. Ол көбіне қалалық ауруханалар мен сот-медициналық сараптама бюроларында жұмыс істейді, зертханалық жабдықпен және микроскоппен көп уақыт өткізеді.
Косметолог
Косметолог — терінің жай-күйін бағалап, күтім процедураларын, инъекциялар мен аппараттық емдеу түрлерін жасайтын маман. Қазақстанда сұлулық салондары мен клиникаларда жұмыс табу оңай, әсіресе Алматы мен Астанада сұраныс жоғары.
Педиатр
Педиатр — нәрестеден жасөспірімге дейінгі балалардың денсаулығын қадағалайтын, ауруларды анықтап емдейтін дәрігер. Қазақстанда балалар емханалары мен аурухана бөлімшелерінде жұмыс істейді, әсіресе аймақтарда мамандарға сұраныс жоғары.
Ревматолог
Ревматолог буын, сіңір және дәнекер тін ауруларын — артрит, подагра, аутоиммунды аурулар — емдейді, науқастарды ұзақ мерзімді бақылауда ұстайды. Қазақстанда ревматологтарға сұраныс өсіп келеді, әсіресе облыстық орталықтарда.
Сурдолог
Сурдолог адамның есту қабілетін тексереді, есту аппараттарын таңдап, есту қиындығы бар балалар мен ересектерге көмек көрсетеді. Ол поликлиника мен есту орталықтарында жұмыс істейді, диагностикалық құрылғылармен жұмыс жасайды.
Невролог
Невролог жүйке жүйесінің аурулары мен бас ауруы, инсульт, эпилепсия сияқты жағдайларды емдейді. Ол ауруханалар мен емханаларда науқастарды қабылдап, МРТ мен ЭЭГ нәтижелерін талдайды.
Инфекционист
Инфекционист жұқпалы аурулардың — тұмаудан бастап гепатит пен менингитке дейін — диагностикасымен және емделу тактикасын анықтаумен айналысады. Пандемиядан кейінгі кезеңде Қазақстанда инфекциялық аурухана мен санитариялық-эпидемиологиялық қызметтерде мамандар өте қажет.
Нейрохирург
Нейрохирург — ми, жұлын және жүйке жүйесіндегі күрделі операцияларды жасайтын жоғары білікті дәрігер. Қазақстанда мұндай мамандар негізінен ірі қалалардың облыстық және республикалық орталықтарында жұмыс істейді.
Пульмонолог
Пульмонолог өкпе мен тыныс алу жолдарының ауруларын — бронхит, пневмония, астма, туберкулезден кейінгі асқынуларды — анықтап емдейді. Қазақстанда ауа сапасы нашар өнеркәсіп қалаларында бұл мамандыққа сұраныс жоғары, ол емхана мен облыстық аурухананың тыныс алу орталықтарында жұмыс істейді.
Фтизиатр
Фтизиатр туберкулез ауруын анықтап, оны емдеумен айналысатын дәрігер, пациенттердің флюорография және басқа зерттеу нәтижелерін талдап, оларды ұзақ мерзім бақылауда ұстайды. Қазақстанда бұл мамандық фтизиопульмонология диспансерлері мен облыстық ауруханаларда сұранысқа ие, әсіресе шалғай аймақтарда.
Психиатр
Психиатр психикалық бұзылыстарды диагностикалап, дәрі-дәрмекпен және терапиямен емдейді, пациенттермен жеке әңгіме жүргізеді. Алматы мен Астанадағы психиатриялық клиникалар мен жеке орталықтарда мамандарға сұраныс өсіп келеді.
ЛОР-дәрігер
ЛОР-дәрігер құлақ, тамақ және мұрын аурулары мен инфекцияларын анықтап, емдейді, кейде хирургиялық операциялар да жасайды. Қазақстанда бұл мамандар поликлиникалар мен ауруханалардың ЛОР бөлімшелерінде жұмыс істейді, ал маусымдық ЖРВИ өршуі кезінде сұраныс әсіресе жоғары.
Психотерапевт
Психотерапевт адамдардың эмоционалдық және психикалық қиындықтарын сөйлесу арқылы емдеуге көмектеседі, жеке немесе топтық сеанстар өткізеді. Қазақстанда бұл мамандыққа сұраныс соңғы жылдары күрт өсіп, жеке кабинеттер мен онлайн-консультациялар кеңінен тарады.
Инженерия және өндіріс
33 мамандық
Энергетик
Энергетик электр станциялары мен электр желілерін жобалап, олардың үздіксіз жұмысын қамтамасыз етеді. Қазақстанда жаңартылатын энергетика, жылу электр орталықтары мен электр желілерін дамыту жобаларына байланысты бұл мамандыққа сұраныс өсіп келеді.
Жалақы: 350 000 – 1 100 000 ₸
ЕНТ: математика, физика. ҚарМТУ немесе басқа техникалық университеттердің энергетика факультетінде 4 жылдық оқу. Электротехника негіздерін терең меңгеру қажет.
Мамандық туралы толығырақ →Тау-кен инженері
Тау-кен инженері пайдалы қазбаларды өндіруді жобалап, кен орындарын басқарады. Қазақстанда тау-кен өндіру компаниялары мен уран кен орындарында бұл мамандыққа сұраныс жоғары.
Мұнай-газ инженері
Мұнай-газ инженері кен орындарын игеруді жобалайды, ұңғымалар мен құбыр жүйелерін жобалайды. Қазақстанда бұл — Атырау мен Маңғыстау облыстарында отандық және шетелдік компанияларда жоғары жалақы төленетін беделді мамандық.
Жалақы: 500 000 – 1 500 000 ₸
ЕНТ: математика, физика, химия. ҚарМТУ немесе Сәтбаев университетінің мұнай-газ факультетінде 4 жылдық оқу. Кен орындарында өндірістік практикадан өту міндетті.
Мамандық туралы толығырақ →Құрылыс инженері
Құрылыс инженері ғимарат, жол, көпір және басқа құрылымдарды жобалап, олардың құрылысын бақылайды. Астананың дамуы мен өңірлердің инфрақұрылымын жаңғырту салдарынан Қазақстанда бұл мамандыққа сұраныс жоғары.
Жалақы: 320 000 – 950 000 ₸
ЕНТ: математика, физика. ҚарМТУ немесе басқа техникалық университеттердің құрылыс факультетінде 4 жылдық оқу. BIM технологияларын меңгеру міндетті дерлік.
Мамандық туралы толығырақ →Электрик
Электрик электр жүйелерін орнатады, тексереді және ақаулықтарды жөндейді. Қазақстанда құрылыс, өнеркәсіп және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылықта тұрақты сұранысы бар мамандық.
Байланыс инженері
Байланыс инженері телекоммуникация желілерін жобалап, орнатады және техникалық қызмет көрсетеді, мобильді байланыс пен интернет жабдықтарын баптайды. Ол Kcell, Beeline немесе Қазақтелеком сияқты операторларда жұмыс істейді.
Болат құюшы
Болат құюшы металлургиялық пеште болат балқыту процесін басқарады, температура мен қоспа құрамын қатаң қадағалайды. Қазақстанда ArcelorMittal Теміртау сынды ірі металлургия зауыттарында жұмыс табады.
Әуе қозғалысын диспетчерлеуші
Әуе қозғалысын диспетчерлеуші ұшақтардың қауіпсіз ұшуы мен қонуын бақылап, экипаждармен байланыс жасайды, жауапкершілігі жоғары мамандық. Қазақстанда Air Astana мен әуежайлардың диспетчерлік қызметтерінде жұмыс істейді.
Токарь
Токарь металл дайындамаларын токарь станогінде өңдеп, сызба бойынша жоғары дәлдікпен бөлшек жасайды. Қазақстанда Өскемен, Павлодар және басқа да өнеркәсіп орталықтарының машина жасау және жөндеу зауыттарында сұранысқа ие.
Қауіпсіздік жүйелерінің инженері
Қауіпсіздік жүйелерінің инженері бейнебақылау, дабыл және кіру-шығу бақылау жүйелерін жобалап, орнатады. Ол құрылыс компанияларында, банктерде және өнеркәсіп нысандарында жұмыс істейді.
Дәнекерлеуші
Дәнекерлеуші металл бөлшектерін дәнекерлеп жалғайды, құрылыс, машина жасау және мұнай-газ саласындағы конструкцияларды дайындайды. КазМунайГаз, ҚТЖ секілді ірі кәсіпорындарда және шағын шеберханаларда жоғары сұранысқа ие мамандық.
Қалаушы
Қалаушы кірпіш пен блоктардан ғимарат қабырғаларын және іргетасты өреді, жобаға сай дәл өлшеммен жұмыс істейді. Құрылыс компанияларында тұрақты сұранысқа ие, әсіресе жаппай тұрғын үй құрылысы жүріп жатқан қалаларда.
Ағаш ұстасы
Ағаш ұстасы жиһаз, есік-терезе және басқа ағаш бұйымдарын жасайды әрі жөндейді, сызбалар бойынша дәл өлшемдермен жұмыс істейді. Ол жиһаз фабрикаларында, құрылыс алаңдарында немесе жеке шеберхана ашып жұмыс істейді.
Локомотив машинисі
Локомотив машинисі жолаушылар мен жүк пойыздарын басқарады, техникалық жағдайды бақылап, қауіпсіз жүрісті қамтамасыз етеді. ҚТЖ құрамында тұрақты жұмыс орны бар, жалақысы мен әлеуметтік пакеті тартымды салалардың бірі.
Ұста
Ұста металды қыздырып, соғу арқылы пішіндеу жолымен бұйым, әшекей немесе құрал жасайды, қолданбалы өнер мен өндірісте жұмыс істейді. Қазақстанда дәстүрлі қолөнер мен сәндік бұйымдарға сұраныс арқасында бұл мамандық жанданып келеді.
Бұрғылау супервайзері
Бұрғылау супервайзері мұнай мен газ ұңғымаларын бұрғылау процесін бақылап, қауіпсіздік нормалары мен жоспар бойынша жұмыстардың орындалуын қамтамасыз етеді. Батыс Қазақстандағы мұнай-газ кен орындарында бұл мамандыққа жоғары сұраныс бар.
Слесарь
Слесарь метал бұйымдарды жинау, жөндеу және баптау жұмыстарын атқарады, қол құралдары мен станоктарды пайдалана біледі. Қазақстанда слесарьлар зауыттарда, ҚТЖ көлік паркінде және коммуналдық шаруашылықта тұрақты сұранысқа ие.
Инженер-механик
Инженер-механик машиналар мен жабдықтарды жобалап, олардың жұмысын жетілдіреді. Қазақстанда автомобиль зауыттарында, өндіріс орындарында және мұнай-газ секторында бұл мамандыққа сұраныс жоғары.
Метролог
Метролог өндірістегі өлшеу құралдарының дәлдігін қамтамасыз етіп, оларды тексеру мен калибрлеу жұмыстарын жүргізеді. Қазақстанда Алматы, Қарағанды және басқа да индустриялық қалалардың өнеркәсіп кәсіпорындарында, стандарттау органдары мен зертханаларда жұмыс істейді.
Прораб
Прораб құрылыс объектісіндегі жұмыстарды ұйымдастырып, бақылайды, мерзім, сапа және қауіпсіздік техникасына жауап береді. Қазақстанда Астана, Алматы және басқа да дамып жатқан қалалардағы тұрғын үй кешендері мен инфрақұрылым құрылыстарында сұранысқа ие.
Авиациялық механик
Авиациялық механик ұшу қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін ұшақ пен тікұшақтарға техникалық қызмет көрсетіп, жөндейді, ұшу алдында техникалық жағдайын тексереді. Қазақстанда Air Astana мен SCAT сынды әуекомпанияларда, Алматы, Астана және Ақтау әуежайларында жұмыс істейді.
Кран машинисі
Кран машинисі құрылыс алаңдарында, зауыттарда ауыр жүктерді көтеретін кранды басқарады, қауіпсіздік ережелерін қатаң сақтайды. Қазақстанда құрылыс буымы мен өнеркәсіп орталықтарында сұранысы тұрақты.
Металлург-инженер
Металлург-инженер металдарды өндіру мен өңдеу процестерін жобалап, зауыттағы балқыту, құю және прокат желілерінің тиімділігін қамтамасыз етеді. ArcelorMittal Теміртау, Қазақмыс сияқты ірі металлургиялық кәсіпорындарда жұмыс жасайды.
ЧПУ станогының операторы
ЧПУ станогының операторы компьютерлік бағдарлама арқылы басқарылатын станоктарда металл немесе басқа материалдардан дәл бөлшектер дайындайды. Ол машина жасау және металлөңдеу зауыттарында жұмыс істейді.
Урбанист
Урбанист қала кеңістігін адамдарға ыңғайлы әрі қауіпсіз ету үшін жол желісін, көгалдандыру мен қоғамдық орындарды жобалайды. Астана мен Алматының тез өсуіне байланысты қалалық жоспарлау бөлімдері мен сәулет институттарында урбанистерге сұраныс артып келеді.
Геодезист
Геодезист жер бедерін өлшеп, құрылыс алаңдары мен жол жобалары үшін дәл өлшеу жұмыстарын жүргізеді. Қазақстанда құрылыс пен жол саласының белсенді дамуына байланысты геодезистерге өндіріс алаңдарында тұрақты сұраныс бар.
Теңіз инженері
Теңіз инженері кемелердің қозғалтқыш жүйелерін жобалап, олардың техникалық жағдайын қадағалайды және жөндеу жұмыстарын ұйымдастырады. Қазақстанда бұл мамандыққа негізінен Каспий теңізі жағалауындағы порттар мен мұнай-газ компанияларында сұраныс бар.
Гидротехник инженер
Гидротехник инженер бөгет, су қоймасы, канал және суландыру жүйелерін жобалап, олардың қауіпсіз жұмыс істеуін қамтамасыз етеді. Су тапшылығы мәселесі өткір тұрған Қазақстанда бұл мамандар суландыру жобалары мен «Қазсушар» секілді ұйымдарда өте қажет.
Жылыту-желдету инженері
Жылыту-желдету инженері ғимараттың жылыту, желдету және ауа баптау жүйелерін жобалайды, олардың энергия үнемдеуге сай жұмыс істеуін қамтамасыз етеді. Қазақстанның суық қысы мен жаңа құрылыс нысандарының көбеюіне байланысты бұл мамандыққа құрылыс компанияларында тұрақты сұраныс бар.
Құрылыс конструкторы
Құрылыс конструкторы ғимараттардың беріктігін есептеп, олардың негізгі конструкцияларын жобалайды, сызбалар мен техникалық құжаттама дайындайды. Астана мен Алматыдағы құрылыс бумының арқасында бұл мамандыққа тұрақты сұраныс бар.
Автомеханик
Автомеханик көліктерді диагностикалап, ақаулықтарды жөндейді, техникалық қызмет көрсетуді жүргізеді. Қазақстанда автомеханиктер СТО-лар мен ресми дилер орталықтарында жұмыс істейді, автопарк көбейген сайын сұраныс тұрақты өсуде.
Еңбек қорғау инженері
Еңбек қорғау инженері өндіріс орындарында қауіпсіздік ережелерін бақылап, жарақаттануды болдырмау шараларын әзірлейді. Қазақстанда мұндай мамандар КазМунайГаз, ҚТЖ сияқты ірі өнеркәсіп компанияларында міндетті түрде жұмыс істейді.
Робототехник
Робототехник өндіріске немесе тұрмысқа арналған роботтарды жобалап, бағдарламалап, олардың жұмысын баптайды. Қазақстанда бұл мамандар өнеркәсіп кәсіпорындарында, университет зертханалары мен Astana Hub-тағы стартаптарда жұмыс істейді, автоматтандыруға сұраныс өсуде.
Бизнес және қаржы
34 мамандық
Бухгалтер
Бухгалтер компанияның кірісі мен шығысын есепке алып, салық есептерін дайындайды. Қазақстанда әрбір компанияға бухгалтер қажет болғандықтан, бұл мамандыққа сұраныс тұрақты жоғары.
Жалақы: 180 000 – 700 000 ₸
ЕНТ: математика. Колледждер мен университеттердің 'Бухгалтерлік есеп' мамандығы. 1С-Бухгалтерия бағдарламасын білу дерлік барлық жерде талап етіледі.
Мамандық туралы толығырақ →Қоймашы
Қоймашы қоймаға тауарды қабылдап, сақтап, беруге жауап береді, қалдықтарды есепке алады және қойма есебі жүйелерімен жұмыс істейді. Қазақстанда логистикалық компаниялардың, сауда желілерінің және ірі қалалар маңындағы өндірістердің қоймаларында сұранысқа ие.
Қаржы талдаушысы
Қаржы талдаушысы компаниялардың қаржылық көрсеткіштерін сараптап, тенденцияларды болжайды және инвестициялық шешімдерге көмектеседі. Қазақстанда банктерде, сақтандыру компанияларында және инвестициялық қорларда сұранысқа ие.
Маркетолог
Маркетолог компания өнімі мен қызметін жарнамалайды, жарнама науқандарын жүргізеді және нәтижесін талдайды. Қазақстанда IT-компаниялар, электронды коммерция мен мобильді операторларда сұранысы жоғары.
Жалақы: 250 000 – 800 000 ₸
Маркетинг немесе коммуникация факультетінде оқуға болады, талаптары университетке қарай өзгереді. Digital маркетинг курстары тәжірибе жинауға көп көмектеседі.
Мамандық туралы толығырақ →HR-менеджер
HR-менеджер компанияға қажетті мамандарды іздеп, жалдайды, ұжым мәдениетін қалыптастырады және кадр мәселелерін шешеді. Қазақстанда тез дамып жатқан компанияларда HR-менеджерлерге сұраныс жоғары.
Жалақы: 250 000 – 750 000 ₸
Коммуникация немесе психология факультетінде оқуға болады. HR-менеджмент курстары артықшылық береді. Тілдерді білу мен адамдармен жұмыс істей алу дағдысы маңызды.
Мамандық туралы толығырақ →Кассир
Кассир дүкен кассасында сатып алушыларға қызмет көрсетіп, төлемді қабылдайды, тауар туралы кеңес береді және витринаны бақылайды. Қазақстанда бұл ең көп тараған мамандықтардың бірі — Magnum, Small, Galmart желілерінде және базарларда жұмыс істейді.
Жоба менеджері
Жоба менеджері тапсырмаларды, бюджет пен мерзімдерді жоспарлап, жобаны уақытында аяқтау үшін команданы үйлестіреді. Қазақстанда IT компанияларында, құрылыста және өндірісте, әсіресе Алматы мен Астанада сұранысқа ие.
Брокер
Брокер (маклер) бағалы қағаздар, жылжымайтын мүлік немесе сақтандыру мәмілелерінде делдал болып, комиссиядан пайда табады. Қазақстанда брокерлер KASE қор биржасында, сақтандыру компанияларында және Алматы мен Астананың жылжымайтын мүлік агенттіктерінде жұмыс істейді.
Банк кассирі
Банк кассирі банк терезесінде клиенттерге қызмет көрсетеді — төлемдерді қабылдайды, қолма-қол ақша береді, салым мен аударымдарды рәсімдейді. Қазақстанда мұндай мамандар Kaspi Bank, Halyk Bank және басқа банк бөлімшелерінде елдің әр түкпірінде жұмыс істейді.
Банкир
Банкир банк өнімдерін клиенттерге ұсынады, несиелерді бағалайды және қаржы операцияларын жүргізеді. Қазақстанда Kaspi, Halyk Bank сынды ірі банктерде тұрақты жұмыс орындары мен мансаптық өсу мүмкіндігі бар.
Экономист
Экономист компанияның қаржы-шаруашылық көрсеткіштерін талдап, болжам жасайды және шешім қабылдауға ұсыныстар береді. Қазақстанда мемлекеттік мекемелерден бастап жеке компанияларға дейін кең сұранысы бар.
Жалақы: 200 000 – 550 000 ₸
Университетте «Экономика» мамандығы (ЕНТ-де математика профиль); мемлекеттік гранттар бойынша оқу мүмкіндігі жоғары.
Мамандық туралы толығырақ →Категория менеджері
Категория менеджері белгілі бір тауар тобының сатылымын, баға саясатын және жеткізушілермен қатынасын басқарады. Қазақстанда Kaspi, Magnum сияқты ірі ритейл желілерінде сұранысы жоғары.
Хед-хантер (рекрутер)
Рекрутер компанияға қажетті мамандарды іздеп, олармен сұхбат өткізеді және жұмысқа орналастыруға көмектеседі. HR агенттіктерінде және ірі компаниялардың кадр бөлімдерінде бұл мамандық Қазақстанда сұранысқа ие.
Бренд-менеджер
Бренд-менеджер компанияның немесе өнімнің имиджін қалыптастырады, маркетингтік стратегияны жоспарлап, жарнама науқандарын басқарады. Ірі сауда компанияларында, банктерде және FMCG секторында — Kaspi секілді компанияларда — жұмыс табуға болады.
Кредит жөніндегі маман
Кредит жөніндегі маман клиенттің төлем қабілетін бағалап, несие өтінімдерін қарайды және шешім қабылдауға ұсыныс дайындайды. Банктерде және микроқаржы ұйымдарында, әсіресе Kaspi Bank, Halyk Bank секілді ірі банктерде тұрақты жұмыс орындары бар.
Байер
Байер сауда желісі немесе бутик үшін жаңа коллекцияларды таңдап, жеткізушілермен келіссөз жүргізеді және трендтерді бақылайды. Алматыдағы сән бутиктерінде, сауда желілерінде және маркетплейстерде жұмыс табуға болады.
Трейдер
Трейдер қор биржасында акциялар, валюта немесе тауар фьючерстерін сатып алу-сату операцияларын жүргізеді, нарық жағдайын талдайды. Қазақстанда мұндай мамандар банктер мен инвестициялық компанияларда, сондай-ақ KASE биржасымен байланысты жұмыс істейді.
Салық инспекторы
Салық инспекторы кәсіпорындар мен жеке тұлғалардың салық есептерін тексереді, декларацияларды талдайды, заң бұзушылықтарды анықтайды. Ол Мемлекеттік кірістер комитетінің аумақтық бөлімшелерінде жұмыс істейді.
Жабдықтау агенті
Жабдықтау агенті кәсіпорынды қажетті шикізат, материал немесе тауарлармен қамтамасыз етеді, жеткізушілермен келіссөз жүргізіп, тендерлер өткізеді. Ол өндіріс, сауда және құрылыс компанияларында жиі сұранысқа ие.
Онлайн-сатушы
Онлайн-сатушы (селлер) Kaspi Магазин немесе басқа маркетплейстерде тауарды орналастырып, жарнама мен жеткізуді басқарады. Қазақстанда электронды сауданың өсуіне байланысты бұл бағыт жас кәсіпкерлер арасында танымал.
Сатушы-кеңесші
Сатушы-кеңесші дүкенде клиентке тауар туралы ақпарат беріп, дұрыс таңдау жасауға көмектеседі және сатылымды жүзеге асырады. Бұл — сауда орталықтары мен дүкендерде ең көп сұралатын бастапқы мамандықтардың бірі, әсіресе студенттер арасында танымал.
Кәсіпкер
Кәсіпкер өз бизнесін құрып немесе бар компанияны дамытып, тәуекелге бел буып табыс табады. Қазақстанда мемлекет Astana Hub гранттары мен жеңілдетілген несиелер арқылы кәсіпкерлерді қолдайды.
Сауда өкілі
Сауда өкілі дүкендер мен клиенттерге компанияның тауарын ұсынып, тапсырыстарды жинайды және сату көлемін арттырады. Дистрибьютор компанияларда бұл мамандыққа Қазақстанда тұрақты сұраныс бар.
Іс-шара менеджері
Іс-шара менеджері концерттен бастап корпоративтік форумдарға дейінгі шараларды жоспарлап, ұйымдастырады және бюджетті басқарады. Қазақстанда жарнама, PR агенттіктерінде және ірі компаниялардың маркетинг бөлімдерінде жұмыс жасайды.
Коллектор
Коллектор мерзімі өткен несиелер бойынша қарыз алушылармен байланысады, қарызды өтеу шарттарын келіседі, заң аясында қарызды қайтаруға ықпал етеді. Банктерде, коллекторлық агенттіктер мен микрокредиттік ұйымдарда жұмыс жасайды.
Девелопер
Девелопер жер учаскелерін сатып алудан бастап, тұрғын үй немесе коммерциялық жобаларды салуға дейінгі толық процесті басқарады, инвесторлармен және мердігерлермен жұмыс істейді. Алматы мен Астанада құрылыс нарығының дамуына байланысты бұл мамандық сұранысқа ие.
Сапа менеджері
Сапа менеджері өнім немесе қызметтің стандарттарға сәйкестігін бақылайды, ISO нормаларының сақталуын қадағалайды және процестерді жетілдіру бойынша ұсыныстар жасайды. Бұл мамандық өнеркәсіп пен өндіріс кәсіпорындарында, әсіресе экспортқа шығатын компанияларда өте маңызды.
Актуарий
Актуарий тәуекелдерді математикалық әдістермен есептеп, сақтандыру полистерінің бағасын және зейнетақы қорларының тұрақтылығын анықтайды. Қазақстанда бұл өте сирек әрі жоғары ақы төленетін мамандық — көбіне сақтандыру компаниялары мен зейнетақы қорларында жұмыс істейді.
Сату менеджері
Сату менеджері клиенттермен келіссөздер жүргізіп, компания өнімі мен қызметтерін сатады, сату жоспарын орындауға жауап береді. Қазақстанда бұл мамандық барлық салада — саудадан IT-ге дейін — кеңінен таралған, кірісі көбіне бонустарға байланысты.
Мемлекеттік сатып алу маманы
Мемлекеттік сатып алу маманы мемлекеттік мекеме мен компаниялар үшін тендер өткізеді, конкурстық құжаттарды дайындап, заңнаманың сақталуын қамтамасыз етеді. Мемлекеттік органдар мен квазимемлекеттік компанияларда бұл позиция тұрақты, әрі жауапкершілігі жоғары.
Қаржы директоры
Қаржы директоры компанияның бюджетін, инвестицияларын және қаржылық тәуекелдерін басқарып, стратегиялық шешімдер қабылдауға қатысады. Ірі компаниялар мен банктерде бұл лауазымға көп жылдық тәжірибе қажет.
Биржа аналитигі
Биржа аналитигі акциялар мен басқа қаржы құралдарының нарығын зерттеп, инвестициялық болжамдар мен ұсыныстар жасайды. Қазақстанда мұндай мамандар Қазақстан қор биржасымен (KASE) байланысты банктер мен инвестициялық компанияларда жұмыс істейді.
Бизнес-аналитик
Бизнес-аналитик компанияның бизнес-процестерін зерттеп, оларды жақсарту мен цифрландыру бойынша ұсыныстар дайындайды. Қазақстанда бұл мамандар банктерде, IT-компаниялар мен ірі холдингтерде талап етіледі, көбіне SQL мен BPMN білуі шарт.
Андеррайтер
Андеррайтер сақтандыру немесе несие сұрауларының тәуекелдерін бағалап, шарт шарттарын анықтайды. Қазақстанда бұл мамандар сақтандыру компаниялары мен банктерде жұмыс істейді, талдау қабілеті мен дәлдік олардың басты құралы.
Құқық және мемлекеттік қызмет
17 мамандық
Кеден маманы
Кеден маманы шекарадан өтетін тауарларды бақылайды, кеден декларацияларын тексереді және баждарды есептейді. Кеден органдарында жұмыс істейтін тұрақты әрі сенімді мемлекеттік қызмет саласы.
Сот сарапшысы
Сот сарапшысы топырақ, іздер, ДНҚ сияқты нысандарды зерттеп, сот үшін дәлелдемелер дайындайды. Сот-сараптама мекемелерінде, полицияда және зертханаларда жұмыс істейді.
Салық кеңесшісі
Салық кеңесшісі бизнеске салық заңнамасын түсіндіріп, салық тәуекелдерін азайтуға көмектеседі. Аудиторлық және консалтингтік компанияларда, ірі корпорацияларда сұранысқа ие.
Дипломат
Дипломат Қазақстанның мүддесін шетелде білдіріп, халықаралық келіссөздер жүргізеді. Сыртқы істер министрлігінде, елшіліктерде және халықаралық ұйымдарда жұмыс істейді — беделді мемлекеттік қызмет саласы.
Жалақы: 350 000 – 950 000 ₸
ЕНТ: гуманитарлық пәндер, шет тілі. ҚазҰУ немесе КИМЭП-тің халықаралық қатынастар факультеті. Екі-үш шет тілін жақсы білу міндетті.
Мамандық туралы толығырақ →Судья
Судья азаматтық және қылмыстық істерді сотта қарап, заң негізінде әділ шешім шығарады. Қазақстанда бұл лауазымға жету үшін ұзақ құқықтық тәжірибе мен қатаң іріктеу қажет.
Криминалист-сарапшы
Криминалист-сарапшы қылмыс орнынан дәлелдерді жинап, сараптама жүргізіп, тергеуге қорытынды береді. Қазақстанда ІІМ мен сот сараптама орталықтарында жұмыс жасайды.
Тергеуші
Тергеуші қылмыс оқиғаларын тексеріп, дәлелдер жинайды, куәгерлерден жауап алады және іс қорытындысын сотқа дайындайды. Ол ІІМ немесе Бас прокуратура жүйесінде жұмыс істейді.
Полицей
Полицей қоғамдық тәртіпті сақтайды, құқық бұзушылықтардың алдын алады және азаматтардың қауіпсіздігін қамтамасыз етеді. Ол патрульдік қызметте, жол полициясында немесе учаскелік бөлімдерде жұмыс істейді.
Нотариус
Нотариус мәмілелерді, мұрагерлік құжаттарды және сенімхаттарды заңды түрде куәландырады, азаматтардың құқықтық мүддесін қорғайды. Нотариустар өз кеңселерінде дербес жұмыс істейді, лицензия арқылы қызмет көрсетеді.
Жол полициясы инспекторы
Жол полициясы инспекторы жол қозғалысы ережелерінің сақталуын бақылайды, апаттарды тіркейді және жол қауіпсіздігін қамтамасыз етеді. Ол Ішкі істер министрлігінің құрылымында, қала мен облыс полиция бөлімшелерінде қызмет атқарады.
Сот орындаушысы
Сот орындаушысы сот шешімдерінің орындалуын қамтамасыз етеді, борышкерлердің мүлкін тексереді және құжаттарды рәсімдейді. Бұл мемлекеттік лауазымға Қазақстанның әр аймағындағы сот органдарында сұраныс бар.
Жеке детектив
Жеке детектив клиенттің тапсырысы бойынша ақпарат жинайды, адамдарды іздестіреді және сотқа қажетті дәлелдер табады. Қазақстанда бұл қызметке заңды түрде лицензия алу қажет, сұраныс негізінен ірі қалаларда бар.
Прокурор
Прокурор заңдардың сақталуын қадағалайды, қылмыстық істерде мемлекет атынан айыптау тағады және сот процесіне қатысады. Бұл — Қазақстанда беделді әрі жауапкершілігі жоғары мемлекеттік қызмет түрі, әдетте прокуратура органдарында ұзақ мерзімді мансап құрайды.
Заңгер
Заңгер адамдар мен компаниялардың мүддесін сотта қорғайды, құқықтық кеңес береді. Қазақстанда адвокатурада, компаниялар мен банктерде, мемлекеттік органдарда заңгерлерге сұраныс жоғары.
Жалақы: 250 000 – 1 000 000 ₸
ЕНТ: гуманитарлық пәндер. ҚазҰУ немесе басқа университеттердің құқық факультетінде 4 жылдық оқу. Адвокат болу үшін біліктілік емтиханынан өту міндетті.
Мамандық туралы толығырақ →Медиатор
Медиатор бизнесте, отбасында немесе жұмыста туындаған дау тараптарына сотқа жүгінбей-ақ өзара тиімді шешім табуға көмектеседі, бейтарап делдал ретінде әрекет етеді. Қазақстанда медиация институты заңмен бекітілген, медиаторлар соттар жанында, медиация орталықтарында және жеке практикада жұмыс істейді.
Киберполиция тергеушісі
Киберполиция тергеушісі интернет алаяқтығы, деректерді ұрлау және хакерлік шабуылдар секілді цифрлық қылмыстарды тергейді, цифрлық дәлелдерді жинайды. Онлайн-алаяқтықтың өсуіне байланысты Қазақстанда бұл мамандыққа полиция мен IT-қауіпсіздік бөлімдерінде сұраныс артып келеді.
Патенттік сенімді өкіл
Патенттік сенімді өкіл өнертабыстар мен тауар белгілерін тіркеуге көмектесіп, зияткерлік меншік құқығын қорғайды. Қазақстанда мұндай мамандар заң фирмаларында, ірі компаниялардың құқық бөлімдерінде және Ұлттық зияткерлік меншік институтымен байланыста жұмыс істейді.
Спорт, қауіпсіздік және авиация
15 мамандық
Спорт жаттықтырушысы
Спорт жаттықтырушысы спортшыларды жарыстарға дайындап, олардың техникасын жетілдіреді. Қазақстанда мемлекеттік спорт мектептері білікті жаттықтырушыларды іздейді. Спорт саласындағы терең білім мен тәжірибе қажет.
Ұшқыш
Ұшқыш ұшақты басқарады және жолаушылардың қауіпсіздігіне жауап береді. Қазақстанда Air Astana және SCAT сияқты авиакомпаниялар тәжірибелі ұшқыштарды іздейді. Жоғары біліктілік пен ағылшын тілін жетік білу талап етіледі.
Жалақы: 400 000 – 1 500 000 ₸
ЕНТ: математика, физика, ағылшын тілі (жоғары деңгей). Авиация академияларында бірнеше жылдық теориялық және ұшу практикасынан тұратын оқу.
Мамандық туралы толығырақ →Фитнес-жаттықтырушы
Фитнес-жаттықтырушы жаттығу бағдарламаларын құрастырып, сабақ жүргізеді және клиенттерді ынталандырады. Қазақстанда фитнес-клубтардың көбеюіне байланысты білікті жаттықтырушылар жақсы табыс табады. Энергиялылық, анатомия мен психологияны білу маңызды.
Әскери офицер
Әскери офицер бөлімшені басқарады, операцияларды жоспарлайды және мемлекетті қорғайды. Қазақстанда әскери институттар түрлі мамандықтар бойынша офицерлер даярлайды. Көшбасшылық қасиеттер мен тәртіп маңызды.
Йога нұсқаушысы
Йога нұсқаушысы клиенттерге дене мен тыныс алу жаттығуларын үйретіп, дене мен психологиялық денсаулықты жақсартуға көмектеседі. Қазақстанда фитнес-орталықтар мен жеке студияларда сұранысы өсіп келеді.
ММА жауынгері
ММА жауынгері аралас жекпе-жек түрлерінде жарыстарға қатысады, күш пен төзімділікті, техникалық дайындықты тұрақты жаттығу арқылы дамытады. Қазақстандық спортшылар халықаралық турнирлерде, соның ішінде UFC сынды ұйымдарда өнер көрсетуде.
Баскетболшы
Баскетболшы клубы үшін жарыстарда өнер көрсетіп, дене жағдайын сақтап, ойын техникасын жетілдіру үшін жаттығады. Қазақстанда Ұлттық лиганың клубтарында (мысалы, «Astana») немесе ел құрамасында ойнайды, мансап әдетте қысқа болғандықтан ерте бастау қажет.
Футболшы
Футболшы клуб құрамында жаттығып, чемпионаттарда ойнайды, физикалық және тактикалық дайындығын үнемі жетілдіреді. Қазақстанда «Қайрат», «Астана» сияқты клубтар мен ұлттық құрама үшін ойнау мансаптың биік нүктесі саналады.
Боксшы
Боксшы жарыстарға қатысу үшін жүйелі жаттығады, физикалық және психологиялық дайындықтан өтеді, жаттықтырушымен бірге жеке стратегия құрады. Қазақстанда бокс дәстүрлі спорт болғандықтан, талантты боксшыларды федерациялар мен клубтар үнемі іздейді.
Өрт сөндіруші-құтқарушы
Өрт сөндіруші-құтқарушы өртті сөндіреді, адамдарды құтқарады және төтенше жағдайлардың алдын алады. Қазақстанда Төтенше жағдайлар министрлігінің құрамында ел бойынша жұмыс істейді. Жақсы дене дайындығы, батылдық және тәуекелге дайын болу талап етіледі.
Спорт төрешісі
Спорт төрешісі жарыс ережелерінің сақталуын бақылап, әділ шешім қабылдайды, спортшылар мен команданың қауіпсіздігін қамтамасыз етеді. Спорт федерациялары мен клубтарда, аймақтық және республикалық жарыстарда қызмет атқарады.
Автожарысшы
Автожарысшы жоғары жылдамдықтағы жарыстарда көлікті басқарып, реакция жылдамдығы мен техникалық машықты ұштайды. Қазақстанда автоспорт әлі дамып келе жатқан сала, сондықтан жарысшылар көбіне жеке демеушілер немесе автоклубтар қолдауымен жарысады.
Киберспортшы
Киберспортшы командамен бірге компьютерлік ойындар бойынша жаттығады, стратегияны талдап, турнирлерге қатысады. Қазақстанда киберспорт клубтары мен онлайн турнирлердің дамуымен бұл бағыт жастар арасында танымал болып келеді.
Хоккейші
Хоккейші клуб құрамында тұрақты жаттығып, чемпионаттарда ойнайды, командалық ойын мен жеке шеберлікті дамытады. Қазақстанда «Барыс» пен өңірлік клубтардың жұмыс істеуіне байланысты хоккейге деген қызығушылық артып, жас спортшыларға мамандандырылған мектептер ашылуда.
Теннисші
Кәсіби теннисші жарыстарға қатысып, ұдайы жаттығу мен физикалық дайындықпен айналысады, жетістіктер рейтингі мен жарыс сыйақыларына тікелей байланысты. Қазақстанда теннис федерациясы жас спортшыларды академиялар мен клубтар арқылы қолдайды, ал үздіктер халықаралық турнирлерге шығады.
Креатив және дизайн
15 мамандық
Интерьер дизайнері
Интерьер дизайнері тұрғын, кеңсе және коммерциялық кеңістіктерді әдемі әрі функционалды етіп жобалайды. Бизнестің дамуына байланысты Қазақстанда кәсіби дизайнға сұраныс өсіп келеді. Шығармашылық ойлау мен материалдарды білу маңызды.
Ойын дизайнері
Ойын дизайнері ойынның ережелерін, деңгейлерін, кейіпкерлерін ойлап табады. Қазақстанда геймдев саласы жылдам дамып келеді, компаниялар талантты мамандарды іздейді. Unity немесе Unreal Engine білу және шығармашыл ойлау қажет.
Сән дизайнері
Сән дизайнері киім эскиздерін салып, мата мен түсті таңдайды, өндірісті басқарады. Қазақстанда жергілікті мода брендтері дамып, ұлттық стильге қызығушылық артып келеді. Стильді сезіну мен трендтерді түсіну маңызды.
Сәулетші
Сәулетші ғимараттарды жобалап, кеңістікті ұйымдастырады және құрылыс барысын бақылайды. Инфрақұрылым жобаларының дамуына байланысты Астана мен Алматыда білікті сәулетшілерге сұраныс жоғары. Жұмыс егжей-тегжейге назар аударуды және кеңістіктік қиялды талап етеді.
Жалақы: 250 000 – 800 000 ₸
ЕНТ: математика, физика, сызу. ҚазҰУ, ЕҰУ немесе КБТУ-дің сәулет факультетінде 5 жылдық оқу плюс өндірістік практика.
Мамандық туралы толығырақ →Графикалық дизайнер
Графикалық дизайнер логотиптер, веб-сайттар мен жарнамалық материалдарды жасайды. Қазақстанда IT және медиа компаниялары мұндай мамандарды белсенді іздейді. Бұл — Figma, Photoshop білетін және жақсы талғамы бар шығармашыл адамдарға сәтті мамандық.
Полиграфия дизайнері
Полиграфия дизайнері кітап, буклет, қаптама сияқты баспа өнімдерінің макетін жасайды, түс пен қаріпті таңдап, басып шығаруға дайындайды. Қазақстанда баспаханалар мен жарнама агенттіктерінде жұмыс істейді.
Визажист
Визажист бет пішіні мен іс-шараға сай техника таңдап, күнделікті бейне, той, фотосессия және түсірілім үшін макияж жасайды. Қазақстанда сұлулық салондарында, түсірілім алаңдарында және жеке маман ретінде жұмыс істейді, той маусымында сұраныс әсіресе жоғары.
Сәнгер-стилист
Сәнгер-стилист клиенттің сыртқы бейнесін — киім, шаш, макияжды — үйлесімді етіп құрастырады. Қазақстанда фото-видео түсірілімдерде, шоу-бизнесте және жеке клиенттермен жұмыс істейтін фрилансерлер арасында сұранысы бар.
Гравершы
Гравершы металл, ағаш немесе шыны бетіне арнайы құралдармен және лазермен өрнек, жазу түсіреді. Олар зергерлік шеберханаларда, сыйлық дайындау студияларында және жарнамалық цехтарда жұмыс істейді.
Зергер
Зергер бағалы металдар мен тастардан әшекей жасайды немесе жөндейді — сақина, білезік, алқа — қолмен де, заманауи станоктармен де жұмыс істейді. Алматы мен Астанада жеке зергерлік шеберханалар мен ірі зергерлік брендтерде жұмыс табуға болады.
Кестеші
Кестеші киім мен тұрмыстық бұйымдарға қолмен немесе машинамен өрнек тігеді, ұлттық қазақ оюларын да орындайды. Олар ателье, сәндік-қолданбалы өнер шеберханаларында немесе өз ісін ашып жұмыс істейді.
Ландшафт дизайнері
Ландшафт дизайнері саябақ, аула немесе қала алаңдарын өсімдіктер, жол-жолшалар мен су нысандарын үйлестіре отырып безендіреді. Астана мен Алматыда жасыл аймақтарды абаттандыру қарқынды жүріп жатқандықтан, мамандарға сұраныс өсуде.
Костюм суретшісі
Костюм суретшісі театр қойылымдары, фильмдер немесе шоу үшін кейіпкерлердің киім-кешегін ойлап табады және тіктіреді, режиссермен және сценаристермен тығыз жұмыс істейді. Театрларда, киностудияларда және телеарналарда жұмыс табуға болады.
Веб-дизайнер
Веб-дизайнер сайттар мен қосымшалардың сыртқы көрінісін және пайдаланушыға ыңғайлылығын жасайды, Figma сияқты құралдармен макет құрастырады. Алматыдағы IT-компаниялар мен фриланс нарығында бұл мамандыққа тұрақты сұраныс бар.
Флорист
Флорист гүл будалары мен композициялар құрастырып, той, мереке және дүкен безендіруге арналған дизайн жасайды. Қазақстанда флористер гүл дүкендерінде, той агенттіктерінде жұмыс істейді немесе өз шеберханасын ашады, әсіресе мерекелер алдында сұраныс артады.
Медиа және коммуникация
19 мамандық
PR-менеджер
PR-менеджер компанияның имиджін қалыптастырып, БАҚ-пен жұмыс істейді, баспасөз конференцияларын ұйымдастырады. Қазақстанда бизнестің PR-дың маңызын түсінуіне байланысты бұл мамандыққа сұраныс өсіп келеді. Ашықтық, стратегиялық ойлау және қысымда жұмыс істей білу қажет.
SMM-маман
SMM-маман әлеуметтік желілерге контент жасап, аудиториямен жұмыс істейді және статистиканы талдайды. Қазақстанда әр бизнес Instagram, TikTok желілерін дамытатындықтан, SMM-мамандарға сұраныс өте жоғары.
Копирайтер
Копирайтер жарнамаға, сайтқа немесе хатқа сендіре алатын мәтіндер жазады. Қазақстанда цифрлық маркетингтің дамуына байланысты копирайтерлер жақсы табыс табады. Жазу шеберлігі мен психологияны түсіну маңызды.
Аудармашы
Аудармашы құжаттарды, келіссөздерді және мақалаларды бір тілден екінші тілге мағынасын сақтай отырып аударады. Қазақстанда халықаралық байланыстардың дамуына байланысты ағылшын, қытай және басқа тілдердің аудармашыларына сұраныс бар. Тілдерді өте жақсы білу мен ұсақ-түйекке зейін қажет.
Жалақы: 150 000 – 500 000 ₸
ЕНТ: орыс/қазақ немесе ағылшын тілі. ҚазҰУ филология факультеті немесе аударма курстарында оқуға болады. TOEFL, IELTS сертификаттары маңызды.
Мамандық туралы толығырақ →Креативті директор
Креативті директор жарнама немесе брендтің шығармашылық стратегиясын құрып, дизайнер мен копирайтерлер тобын басқарады. Қазақстанда ірі агенттіктер мен маркетинг бөлімдерінде жоғары лауазым саналады.
Телжүргізуші
Телжүргізуші жаңалықтар, ток-шоу немесе ойын-сауық бағдарламаларын эфирде жүргізеді, көрермен назарын ұстап тұрады. Қазақстанда республикалық және өңірлік телеарналарда жұмыс табу мүмкіндігі бар.
Медиапланер
Медиапланер жарнаманы орналастыру стратегиясын әзірлейді — мақсатты аудиторияны барынша қамту үшін арна, бюджет пен мерзімді таңдайды. Қазақстанда Алматы мен Астанадағы ірі жарнама берушілерге қызмет көрсететін жарнама және digital-агенттіктерде жұмыс істейді.
Редактор
Редактор мәтіндерді стилистикалық, грамматикалық және мазмұндық жағынан жетілдіреді, авторлармен жұмыс істеп, басылымның сапасын қамтамасыз етеді. Баспаларда, интернет-медиада және маркетингтік агенттіктерде жұмыс табуға болады.
Корректор
Корректор мәтіндегі емле, пунктуация және стиль қателерін тауып түзетеді, баспа мен интернет-басылымдарды шығарар алдында тексереді. Ол баспаханаларда, редакцияларда және баспа үйлерінде жұмыс істейді.
Серіктестік маркетинг менеджері
Серіктестік маркетинг менеджері компанияны әріптестер (блогерлер, сайттар) арқылы жарнамалап, тиімділігін бақылап, әр серіктестің табыс үлесін есептейді. Ол Kaspi сияқты компаниялардың маркетинг бөлімдерінде немесе IT-стартаптарда жұмыс істейді.
Колорист
Колорист фильм немесе фотосуреттің түсін өңдеп, кадрдың көркемдік стилін қалыптастырады, DaVinci Resolve сияқты бағдарламалармен жұмыс істейді. Қазақстандық кино мен жарнама индустриясында бұл мамандыққа сұраныс бірте-бірте өсуде.
Журналист
Журналист жаңалықтар іздеп, сұхбат алады және мақала жазады. Қазақстанда медиа сайттары мен телеарналар талантты тілшілерді іздейді. Қызығушылық пен күрделі мәселені түсінікті жеткізе білу маңызды.
Жалақы: 150 000 – 400 000 ₸
ЕНТ: қазақ немесе орыс тілі, қоғамтану. ҚазҰУ журналистика факультеті немесе Алматы мен Астана университеттерінің медиа бағдарламалары.
Мамандық туралы толығырақ →Спорт шолушысы
Спорт шолушысы матчтар мен жарыстарды тікелей эфирде хабарлап, ойынды талдап, көрерменнің қызығушылығын арттырады. Қазақстанда Qazsport, Хабар телеарналарында және спорттық онлайн-платформаларда футбол, хоккей мен бокс жарыстарын шолады.
Арт-директор
Арт-директор жарнама науқанының немесе басылымның визуалды бағытын анықтап, дизайнерлер мен фотографтардың жұмысын үйлестіреді. Рекламалық агенттіктерде, теле- және баспа медиада жоғары лауазымдардың бірі.
Контент-менеджер
Контент-менеджер компанияның әлеуметтік желісі мен сайтына мәтін, сурет пен видео дайындап, жариялау кестесін жүргізеді. Бизнестің цифрлық жылжуы артуына байланысты Қазақстанда бұл мамандық маркетинг агенттіктері мен интернет-дүкендерде кеңінен қажет.
Бьюти-блогер
Бьюти-блогер әлеуметтік желілерде макияж, күтім және сұлулық өнімдері туралы видео мен посттар жасап, аудиториясымен тұрақты байланыста болады. Қазақстандық блогерлер жергілікті косметика брендтерімен және сұлулық салондарымен серіктестік арқылы табыс табады.
Жарнама менеджері
Жарнама менеджері компанияның жарнама науқандарын жоспарлап, бюджетті бөледі және нәтижелерді талдайды. Алматы мен Астанадағы жарнама агенттіктері мен маркетинг бөлімдерінде бұл мамандыққа тұрақты сұраныс бар.
Медиабайер
Медиабайер жарнама бюджетін тиімді бөліп, әртүрлі платформаларда (Instagram, Google, TikTok) жарнама сатып алып, науқанның нәтижесін талдайды. Қазақстанда бұл мамандар маркетинг агенттіктерінде және ірі бренд компанияларда жұмыс істейді, аналитикалық дағды басты талап.
Фуд-стилист
Фуд-стилист тағамды суретке немесе бейнеге түсіру үшін әдемі әрі тартымды етіп безендіреді, көбіне фотографтармен қатар жұмыс істейді. Қазақстанда бұл мамандар жарнама агенттіктерінде, ресторан маркетингінде және блогерлермен бірлескен жобаларда жиі жұмыс табады.
Білім және психология
14 мамандық
Мұғалім
Мұғалім балалар мен жасөспірімдерге білім беріп, олардың құндылықтарын қалыптастырады. Қазақстанда, әсіресе ауылдық жерлерде және жаратылыстану-математика пәндері бойынша мұғалімдерге сұраныс жоғары.
Жалақы: 160 000 – 500 000 ₸
ЕНТ: таңдаған пәніне байланысты. Педагогикалық университет немесе колледжде 4 жылдық оқу. Мектепте практикадан өту және аттестациялау міндетті.
Мамандық туралы толығырақ →Психолог
Психолог адамдардың психологиялық мәселелерін шешуге көмектеседі, олардың қабілетін дамытады. Қазақстанда мектептерде, клиникаларда, компанияларда және консалтингте психологтарға сұраныс өсіп келеді.
Жалақы: 200 000 – 700 000 ₸
ЕНТ: гуманитарлық пәндер. ҚазҰУ немесе КИМЭП сияқты университеттердің психология факультетінде 4 жылдық оқу. Мектепте немесе клиникада практикадан өту міндетті.
Мамандық туралы толығырақ →Профориентолог
Профориентолог жасөспірімдерге мамандық таңдауға, өз қабілеттерін түсінуге көмектеседі. Мектептерде, колледждерде және кәсіби бағыт беру орталықтарында жұмыс істейді.
Тәрбиеші
Тәрбиеші балабақшадағы кішкентай балаларды тәрбиелеп, ойын арқылы оларды дамытады. Қазақстанда балабақшалар желісі кеңейіп жатқандықтан тәрбиешілерге сұраныс жоғары.
Әдіскер
Әдіскер педагогтерге арналған оқу бағдарламаларын, құралдар мен ұсынымдарды әзірлеп, оқыту тиімділігін талдайды. Қазақстанда мектептерде, колледждерде, біліктілікті арттыру институттарында және оқулық баспаларында жұмыс істейді.
Тьютор
Тьютор оқушыға немесе студентке жеке оқу траекториясын құруға көмектеседі, қиындықтарды талдап, мотивация мен уақытты жоспарлауды қолдайды. Қазақстанда жеке мектептер мен онлайн білім беру платформаларында сұранысы артуда.
Филолог
Филолог тіл мен әдебиетті зерттеп, оқытумен, редакциялаумен, аудармамен немесе мәтіндермен ғылыми жұмыспен айналысады. Қазақстанда филологтар мектептерде, жоғары оқу орындарында, баспаларда және БАҚ-та жұмыс істейді, қазақ және орыс тілдерін меңгерген мамандар әсіресе бағаланады.
Логопед
Логопед балалардың сөйлеу тілін дамытуға көмектесіп, сөйлеу кемістіктерін түзетеді. Балабақшаларда, арнайы мектептерде және медициналық орталықтарда сұранысқа ие.
Коуч
Коуч адамдарға жеке немесе кәсіби мақсаттарына жетуге көмектесетін сұрақтар мен әдістер арқылы дербес жоспар құрастыруға бағыттайды. Ол жеке тәжірибесін ашады немесе тренинг компанияларында, корпоративтік оқыту бөлімдерінде жұмыс істейді.
Шет тілі мұғалімі
Шет тілі мұғалімі мектеп немесе тіл орталықтарында ағылшын, қытай немесе басқа тілдерді оқытады, сабақ жоспарлайды және оқушылардың сөйлеу дағдысын дамытады. Ағылшын тілі мұғалімдері әсіресе жиі сұранысқа ие.
Дефектолог
Дефектолог даму ерекшелігі бар балалармен — сөйлеу, есту немесе оқу қиындықтары бар оқушылармен — түзету жұмысын жүргізеді және оларды әлеуметтік бейімдеуге көмектеседі. Инклюзивті білім берудің дамуына байланысты Қазақстанда мектептер мен арнайы орталықтарда бұл мамандарға сұраныс өсіп жатыр.
Онлайн білім платформасының үйлестірушісі
Онлайн білім платформасының үйлестірушісі курстарды құру процесін ұйымдастырады, мұғалімдер мен оқушылар арасындағы байланысты қадағалайды. Қазақстандағы edtech компанияларда бұл лауазымға сұраныс өсіп келеді.
Үй тәрбиешісі
Үй тәрбиешісі баланың үйде тәрбиесі мен алғашқы білімін қадағалап, тілдер мен мінез-құлыққа баса назар аударады. Қазақстанда мұндай мамандарды ірі қалалардағы жоғары табысты отбасылар жиі жалдайды, көбіне шет тілі білуі маңызды.
Кітапханашы
Кітапханашы кітап қорын жүйелеп, оқырмандарға қажетті ақпаратты табуға көмектеседі, іс-шаралар мен оқу бағдарламаларын ұйымдастырады. Қазақстанда кітапханашылар мектеп, университет кітапханаларында және Ұлттық кітапхана сияқты мекемелерде жұмыс істейді.
Ғылым және экология
23 мамандық
Геолог
Геолог жер қыртысын зерттеп, мұнай, газ және уран сияқты пайдалы қазбаларды іздейді. Қазақстанда өндіру саласының дамуына байланысты геологтарға сұраныс бар. Далалық зерттеу мен зертханалық талдауды ұштастыратын мамандық.
Жалақы: 200 000 – 550 000 ₸
ЕНТ: физика, химия, география. ҚазҰУ геология факультеті немесе КБТУ-дың геология бағдарламасында оқуға болады. Дене шынықтырылған әрі далалық жұмысқа дайын болу қажет.
Мамандық туралы толығырақ →Эколог
Эколог табиғатты қорғайды, ластануды зерттейді және таза қоршаған орта үшін шешімдер ұсынады. Қазақстанда экология мәселелері өзекті болғандықтан бұл мамандарға сұраныс бар. Мемлекеттік мекемелерде, компанияларда және коммерциялық емес ұйымдарда жұмыс істеуге болады.
Химик
Химик заттарды талдайды, жаңа қосылыстар жасайды және өндірістегі сапаны бақылайды. Қазақстанда химия зауыттары, фармацевтика мен мұнай-газ саласы дамыған, сондықтан химиктер жақсы табыс табады. Мұқияттылық пен логикалық ойлау қажет.
Палеонтолог
Палеонтолог көне жәндіктер мен өсімдіктердің қалдықтарын зерттеп, жердің тарихы туралы мәлімет жинайды, далалық экспедицияларға қатысады. Қазақстанда бұл сирек мамандыққа негізінен ғылыми институттар мен музейлерде сұраныс бар.
Гидрогеолог
Гидрогеолог жерасты суларының қорын зерттеп, олардың сапасын бағалайды, скважина бұрғылау мен су көздерін іздеу жобаларына қатысады. Қазақстанда тау-кен және су шаруашылығы компанияларында сұранысы бар.
Генетик
Генетик тұқым қуалаушылықты, гендер мен мутацияларды зерттеп, зертханада ғылыми жұмыс жүргізеді, медициналық генетика немесе селекцияға қатысады. Қазақстанда Алматы мен Астананың ғылыми институттарында, медициналық-генетикалық орталықтарында және агробиотех компанияларында жұмыс істейді.
Антрополог
Антрополог адамның шығу тегін, мәдениетін және физикалық дамуын зерттеп, далалық зерттеулер жүргізеді әрі археологиялық олжалармен жұмыс істейді. Қазақстанда мұндай мамандар сирек, негізінен ғылыми институттарда, мұражайларда және археологиялық қазба жұмыстарында жұмыс істейді.
Геохимик
Геохимик тау жыныстарының, топырақ пен жерасты суларының химиялық құрамын зерттеп, кен орындарын табуға және аумақтың экологиялық жай-күйін бағалауға көмектеседі. Қазақстанда геологиялық барлау және тау-кен өндіру компанияларында, сондай-ақ мұнай-газ секторында сұранысқа ие.
Геммолог
Геммолог асыл тастар мен зергерлік бұйымдардың түпнұсқалығы мен сапасын арнайы құралдар арқылы анықтайды. Қазақстанда бұл сирек мамандық зергерлік үйлер, кеден сараптамасы және зертханалармен байланысты, шетелде сертификаттау жиі талап етіледі.
Нанотехнолог
Нанотехнолог наноөлшемдегі материалдар мен құрылымдарды зерттеп, жаңа өнеркәсіптік немесе медициналық қолданбаларды әзірлейді. Қазақстанда бұл сала әлі дамып келе жатыр, негізінен зерттеу институттары мен университеттерде кездеседі.
Зоолог
Зоолог жануарлардың тіршілігін, тіршілік ортасын және мінез-құлқын зерттейді, далалық экспедицияларға қатысады. Ол қорықтарда, зоопарктерде немесе ғылыми институттарда жұмыс істейді.
Химиялық талдау лаборанты
Химиялық талдау лаборанты сынамаларды талдап, заттардың құрамын анықтайды, өндірістік немесе экологиялық бақылауды жүзеге асырады. Зауыттарда, экология қызметтерінде және медициналық зертханаларда жұмыс табуға болады.
Климатолог
Климатолог ауа-райы мен ұзақ мерзімді климаттық өзгерістерді зерттейді, деректерді талдап, болжамдар жасайды. Ол Гидрометеорология қызметінде немесе ғылыми-зерттеу институттарында жұмыс істейді.
Биотехнолог
Биотехнолог тірі организмдерді пайдаланып дәрі-дәрмек, вакцина және тағам өнімдерін жасайды. Қазақстанда фармацевтика мен азық-түлік өнеркәсібі дамып жатқандықтан бұл мамандыққа сұраныс бар. Ғылым мен зертханалық тәжірибе біріктірілген сала.
Ғылыми қызметкер
Ғылыми қызметкер зерттеу жүргізіп, мақалалар жазады және ғылыми жобаларға қатысады. Қазақстанда ғылыми институттар мен университет зертханалары зерттеушілерді қажет етеді. Қызығушылық пен ұзақ тәжірибелерге төзімділік маңызды.
Астроном
Астроном ғарыш денелерін бақылап, деректерді талдап, ғылыми зерттеулер жүргізеді. Қазақстанда Ғылым академиясы жанындағы обсерваторияларда және университеттерде шектеулі, бірақ тұрақты мамандар қажет.
Гидролог
Гидролог өзен, көл және жер асты суларының режимін зерттеп, су ресурстарын бағалайды, тасқын мен құрғақшылық қаупін болжайды. Гидрометеорология қызметінде, ғылыми институттарда және суландыру жобаларында жұмыс істейді.
Метеоролог
Метеоролог атмосфералық құбылыстарды бақылап, ауа райын болжайды және төтенше жағдайлар — боран, қар көшкіні, құрғақшылық — туралы алдын ала ескертеді. Қазақстанда «Қазгидромет» желісі мен облыстық орталықтарда мұндай мамандар ауыл шаруашылығы мен авиация үшін маңызды.
Социолог
Социолог қоғамдағы процестерді зерттеп, сауалнамалар мен статистикалық талдау арқылы адамдардың пікірі мен мінез-құлқын анықтайды. Мемлекеттік мекемелерде, зерттеу орталықтары мен маркетинг агенттіктерінде бұл маман сұранысқа ие.
Картограф
Картограф географиялық ақпараттық жүйелер (ГАЖ) көмегімен жер бедерінің, шекаралардың және инфрақұрылымның дәл карталарын жасайды. Қазақстанда жер кадастрі, құрылыс жобалары мен навигация салаларында бұл маман тұрақты сұранысқа ие.
Геофизик
Геофизик жер қыртысының құрылымын сейсмикалық және басқа әдістермен зерттеп, мұнай мен пайдалы қазбалар кен орындарын анықтауға көмектеседі. КазМунайГаз және басқа мұнай-газ компанияларда бұл мамандыққа Қазақстанда тұрақты сұраныс бар.
Ген инженері
Ген инженері ДНҚ-мен манипуляция жасап, өсімдіктер мен жануарлардың қасиеттерін жақсартуға немесе аурулардың себебін зерттеуге бағытталған зерттеулер жүргізеді. Қазақстанда мұндай мамандар ғылыми институттар мен ауылшаруашылық биотехнология зертханаларында сирек, бірақ дамып келе жатқан бағытта жұмыс істейді.
Археолог
Археолог көне ескерткіштер мен қазба жұмыстары арқылы өткен өркениеттер туралы дәлелдер жинап, оларды зерттейді. Қазақстанда археологтар Түркістан, Отырар секілді тарихи аймақтарда экспедициялар өткізіп, университеттер мен музейлерде жұмыс істейді.
Қызмет көрсету, туризм және логистика
29 мамандық
Барбер
Барбер шаш қиып, сәндеп, сақалды пішіндейді, ерлерге арналған барбершопта жұмыс істейді. Қазақстанда барбершоптар ірі қалаларда танымал болып, білікті шеберлерге сұраныс өсуде.
Бортсерік
Бортсерік ұшу барысында жолаушыларға қызмет көрсетеді және қауіпсіздікті қамтамасыз етеді. Қазақстанда Air Astana, SCAT сияқты авиакомпаниялар бортсеріктерді жалдайды. Ұқыптылық, ағылшын тілі мен жақсы дене жағдайы талап етіледі.
Аспаз
Аспаз тағам дайындайды, мәзір құрастырады және асхана жұмысын басқарады. Қазақстанда ресторан бизнесінің дамуына байланысты білікті аспаздар жақсы табыс табады. Шығармашылық, ұйымдастырушылық және физикалық төзімділік қажет.
Туризм менеджері
Туризм менеджері тур пакеттерін жасайды, клиенттерге кеңес береді және маршруттарды ұйымдастырады. Қазақстанда туризмнің дамуына байланысты білікті мамандарға сұраныс өсіп келеді. Қарым-қатынас дағдысы мен географияны білу маңызды.
Логист
Логист тауар тасымалын ұйымдастырады, жүктерді бақылайды және маршруттарды оңтайландырады. Қазақстанда электронды коммерцияның дамуына байланысты логистерге сұраныс барлық жерде бар. Талдау қабілеті мен ұсақ-түйекке зейін маңызды.
Жалақы: 180 000 – 600 000 ₸
ЕНТ: математика, ағылшын тілі. КБТУ немесе Алматы мен Астана университеттерінің логистика бағдарламасында оқуға болады. Логистикадан алынған сертификаттар пайдалы.
Мамандық туралы толығырақ →Пошташы
Пошташы бекітілген учаске бойынша хат, сәлемдеме мен хабарламаларды жеткізеді, «Қазпочта» бөлімшесінде немесе жеке курьерлік қызметтерде жұмыс істейді. Қазақстанда бұл мамандық қалаларда, әсіресе почта әлеммен байланыстың маңызды жолы болып қалатын ауылдық жерлерде сұранысқа ие.
Даяршы
Даяршы мейрамхана мен кафеде тапсырыс қабылдап, тағамдарды үстелге тартады, клиентпен қарым-қатынасты ұстайды. Қазақстанда ірі қалалардағы қоғамдық тамақтану саласында ең көп сұралатын мамандықтардың бірі.
Қасапшы
Қасапшы малдың етін кесіп бөлшектеп, сортқа ажыратады, сатуға немесе өңдеуге дайындайды. Қазақстанда ет комбинаттарында, базарлар мен супермаркеттерде тұрақты сұранысы бар мамандық.
Промоутер
Промоутер дүкендер мен іс-шараларда өнімді таныстырып, тұтынушыларды тартады, тілдік қарым-қатынас пен белсенділікті талап етеді. Қазақстанда бұл жұмысты студенттер мен жастар маркетинг агенттіктері арқылы жиі атқарады, ол көбіне уақытша немесе жарты күндік жұмыс.
Жеке күзетші
Жеке күзетші клиенттің қауіпсіздігін қамтамасыз етеді, қауіпті бағалап алдын алу шараларын жоспарлайды. Қазақстанда бизнесмендер, саясаткерлер мен әртістердің жеке қауіпсіздік қызметінде жұмыс жасайды.
Сомелье
Сомелье мейрамханада шараптарды таңдап, тағамға сай ұсынады және мейрамхана мәзірі үшін шарап тізімін жасайды. Алматы мен Астананың ірі мейрамханалары мен қонақүйлерінде мұндай мамандар сұранысқа ие.
Күзетші
Күзетші үй-жайлардың, дүкендердің немесе оқиғалардың қауіпсіздігін қамтамасыз етеді, бейнебақылауды жүргізеді және тәртіп бұзушылықтардың алдын алады. Бұл мамандыққа сауда орталықтарында, банктерде және ірі кәсіпорындарда тұрақты сұраныс бар.
Турагент
Турагент клиенттерге демалыс маршруттарын таңдап, билет пен қонақүй брондайды, виза рәсімдерін түсіндіреді. Алматы, Астана және басқа қалалардың турфирмаларында, сондай-ақ өз алдына фрилансер ретінде жұмыс істей алады.
Шоколатье
Шоколатье шоколадтан авторлық кәмпит, плитка және десерттер жасайды, дәм мен безендіру бойынша тәжірибе жасайды. Алматы мен Астанадағы кондитерлік шеберханаларда және мейрамханаларда, сондай-ақ өз брендін ашу арқылы жұмыс істей алады.
Туроператор
Туроператор саяхат бағдарламаларын құрастырады, қонақүй мен көлікпен келісім жасайды, турагенттіктерге дайын турлар ұсынады. Қазақстанда Түркия, Дубай және ішкі туризм бағыттары әсіресе сұранысқа ие.
Бармен
Бармен коктейль дайындап, барда немесе мейрамханада келушілерге қызмет көрсетеді, ортаны сергек және достық ұстайды. Алматы мен Астанадағы кафе-мейрамхана саласында бұл мамандыққа сұраныс жоғары.
Кондитер
Кондитер торттар, кәмпиттер мен нан-тоқаш өнімдерін дайындап, безендіреді, көбіне кондитерлік цехта немесе өз бизнесінде жұмыс істейді. Той мен мереке дәстүрлі Қазақстанда бұл мамандыққа сұраныс жыл бойы тұрақты.
Кинолог
Кинолог иттерді дрессировкалап, оларды күзет, іздестіру немесе жеке серіктес ретінде дайындайды, жануарлардың мінез-құлқын зерттейді. Полиция, кеден қызметі және жеке питомниктерде мұндай мамандарға тұрақты сұраныс бар.
Жануарларды жаттықтырушы
Жаттықтырушы иттер мен басқа жануарларды бұйрықтарды орындауға, күзет немесе цирк өнеріне үйретеді. Олар кинология клубтарында, цирктерде немесе жеке меншік иесі ретінде жұмыс істейді.
Мейрамхана менеджері
Мейрамхана менеджері персоналдың жұмысын үйлестіреді, қызмет сапасын бақылайды және шығын мен пайданы басқарады. Қазақстанда мейрамхана бизнесі қала орталықтарында белсенді дамып жатыр, сондықтан жауапты да тәжірибелі менеджерлерге тұрақты сұраныс бар.
Шаштараз
Шаштараз клиенттің шашын кесіп, бояп, стайлинг жасайды және сыртқы келбетіне сай кеңес береді. Сұлулық индустриясы Қазақстанда тұрақты сұранысқа ие, көбіне жеке салон ашуға немесе жеке кабинет жалдауға мүмкіндік береді.
Маникюр шебері
Маникюр шебері тырнақ күтімі, дизайн және жасанды тырнақ жасау қызметтерін көрсетеді, көбіне жеке салонда немесе үйде жұмыс істейді. Қазақстанның кез келген қаласында бұл қызметке тұрақты клиенттер сұранысы бар.
Қонақүй менеджері
Қонақүй менеджері отельдің жұмысын басқарады, қонақтарға қызмет көрсету сапасын бақылайды. Қазақстанда жаңа қонақүйлердің ашылуына байланысты тәжірибелі менеджерлерге сұраныс бар. Ұйымдастырушылық, ағылшын тілі мен икемді кестеге дайын болу қажет.
Сыра қайнатушы
Сыра қайнатушы сыраны қайнату процесін — уыт дайындаудан ашытуға және құюға дейін — бақылап, рецептура әзірлейді. Қазақстанда Алматы мен Астанадағы крафт сыра зауыттарында жұмыс істейді, жергілікті крафтқа қызығушылықпен бірге олардың саны артуда.
Наубайшы
Наубайшы нан, тоқаш және кондитерлік бұйымдар пісіреді, рецептура мен пеш температурасын дәл сақтауы керек. Қазақстанда наубайшылар нан зауыттарында, кафе-наубайханаларда және өз шеберханасын ашқан кәсіпкерлер арасында жұмыс табады.
Бариста
Бариста кофе қайнату жабдығын пайдаланып, әртүрлі кофе сусындарын дайындайды әрі клиенттермен достық қарым-қатынас орнатады. Алматы мен Астанада кофехана саны тез өсіп жатыр, сондықтан бұл жұмыс студенттер арасында ыңғайлы қосымша табыс көзі саналады.
Грумер
Грумер үй жануарларын, көбіне иттер мен мысықтарды жуады, тарайды және тұқымына сай киім-кескінге келтіреді. Қала тұрғындарында үй жануары ұстау кең таралғандықтан, ірі қалалардағы жануарлар салонында бұл маман тұрақты жұмыс табады.
Гид
Гид туристерге қала, мұражай немесе табиғи нысандар туралы қызықты әрі дәл ақпарат беріп, экскурсиялар өткізеді. Қазақстанда бұл мамандық Алматы, Түркістан, Бурабай сияқты туристік аймақтарда, әсіресе жазғы маусымда жоғары сұранысқа ие.
Кірпік ұзартушы
Лешмейкер кірпіктерге жасанды талшықтар жалғап, ламинирлеу қызметтерін көрсетеді, әр клиентке жеке қырағылық пен дәлдік талап етіледі. Қазақстанда бұл салада жеке кабинеттер мен сұлулық салондарында жұмыс істейтін шеберлер саны үнемі өсуде, әсіресе ірі қалаларда.
Өнер, мәдениет және шоу-бизнес
18 мамандық
Татуировкашы
Татуировкашы эскиз жасап, стерильдік пен қауіпсіздік ережелерін сақтай отырып, татуировка салады. Қазақстанда Алматы, Астана және басқа қалалардағы тату-салондарда жұмыс істейді, жастар арасында татуировканың танымал болуына байланысты сұраныс тұрақты.
Фотомодель
Фотомодель фото- және видеотүсірілімдерде, подиум көрсетілімдерінде брендтер мен дизайнерлердің өнімдерін таныстырады. Қазақстанда модельдік агенттіктер арқылы жарнама мен сән индустриясында жұмыс табады.
Мүсінші
Мүсінші тас, металл, ағаш немесе саздан көркем туындылар мен ескерткіштер жасайды. Қазақстанда мемлекеттік тапсырыстар бойынша ескерткіштер орнатуда және жеке шығармашылық жобаларда жұмыс табуға болады.
Дыбыс режиссері
Дыбыс режиссері концерттерде, дыбыс жазу студияларында, кино мен теледидарда дыбысты жазып, өңдеп, керекті сапаға жеткізеді. Қазақстанда музыкалық студияларда, теле-радиоарналарда, сондай-ақ Алматы мен Астананың концерттік алаңдарында жұмыс істейді.
Кинопродюсер
Кинопродюсер фильмнің бюджетін, тобын және өндіріс процесін ұйымдастырады, инвесторлармен келіссөз жүргізеді. Қазақстанда «Қазақфильм» студиясы мен жеке продакшн компаниялары арқылы жұмыс табуға болады.
Монтаж режиссері
Монтажёр түсірілген бейне материалдарды біріктіріп, дыбыс пен эффект қосып, дайын өнімге айналдырады. Қазақстанда телеарналарда, кино студияларында және YouTube-блогерлер мен маркетинг агенттіктерімен жұмыс істейтін фрилансерлер арасында сұраныс жоғары.
Драматург
Драматург театрға арналған пьесалар мен сценарийлер жазады, кейіпкерлер мен оқиға желісін ойлап табады. Ол театрлармен, продюсерлермен ынтымақтасып, өз шығармаларын сахнаға шығарады.
Композитор
Композитор фильмдерге, спектакльдерге, әндерге немесе жарнамаға арналған музыка жазады, дыбыстау студияларымен және орындаушылармен жұмыс істейді. Қазақстанда киностудиялар, театрлар және музыкалық лейблдер осы мамандарды тартады.
Мозаикашы
Мозаикашы шыны, тас немесе керамика сынықтарынан үлкен көркем панно мен өрнек құрастырады, ғимараттарды және қоғамдық орындарды безендіреді. Реставрация ұйымдарында, сәулет компанияларында және жеке шеберхана ретінде жұмыс істей алады.
Қойылым суретшісі
Қойылым суретшісі театр немесе кино қойылымының көркемдік бейнесін — декорация, кеңістік, түр-түс шешімін — жасайды, режиссермен бірлесіп жұмыс істейді. Театрларда, киностудияларда және телеарналарда қызмет атқарады.
Фотограф
Фотограф той, портрет немесе жарнама үшін суреттер түсіріп, оларды өңдейді, көбіне фрилансер ретінде немесе өз студиясында жұмыс істейді. Қазақстандағы той мәдениетінің дамуына байланысты бұл мамандыққа тұрақты сұраныс бар.
Өнертанушы
Өнертанушы кескіндеме, мүсін немесе сәулет туындыларын зерттеп, олардың тарихи құндылығын анықтайды, көрмелер мен каталогтар дайындайды. Ол мұражайларда, галереяларда және мәдениет мекемелерінде жұмыс істейді.
Кинорежиссер
Кинорежиссер фильмнің көркемдік көзқарасын қалыптастырып, актерлармен және киногруппамен жұмыс істеп, түсірілім процесін басқарады. Қазақфильм студиясы мен жеке продюсерлік компанияларда бұл мамандыққа сұраныс бар.
Сценарист
Сценарист фильм, сериал немесе театр қойылымына арналған оқиға желісі мен диалогтарды жазады. Қазақ киносының дамуымен «Казахфильм» мен жеке продюсерлік компаниялар жергілікті сценаристерге сұраныс білдіруде.
Реставратор
Реставратор көне суреттерді, ескерткіштерді және тарихи заттарды бастапқы қалпына келтіреді, зақымдалған бөліктерін мұқият қалпына келтіреді. Ол мұражайларда, мемлекеттік тарихи-мәдени мекемелерде жұмыс істейді.
Кинооператор
Кинооператор фильмнің немесе видеороликтің көрінісін камера, жарық және композиция арқылы қалыптастырады, режиссермен бірге көркемдік шешім қабылдайды. Қазақстандық кино мен жарнама индустриясының өсуіне байланысты тәжірибелі операторларға сұраныс бар.
Хореограф
Хореограф би қойылымдарын құрастырады, топ мүшелерін жаттықтырады және сахналық қойылымды дайындайды. Қазақстанда би студиялары мен ансамбльдер, сондай-ақ той-думан индустриясы хореографтарға тұрақты жұмыс береді.
Актер
Актер театр қойылымдары мен фильмдерде рөл сомдап, кейіпкердің эмоциясы мен мінезін көрерменге жеткізеді. Қазақстанда актерлер театрларда, «Қазақфильм» сияқты киностудияларда және сериал түсірілімдерінде жұмыс істейді, тұрақты орта деп қатал бәсеке саналады.