Мамандық таңдаудағы жиі кездесетін қателер және оларды қалай болдырмау керек

Оқушыларға

«Досыммен бірге» қатесі

Көптеген оқушы жақын досымен немесе сыныптасымен бірге оқуды қалайды, сондықтан мамандықты да солай таңдайды. Түсінікті — белгісіздіктен қорқу оңай емес, ал таныс адаммен бірге болу жайлылық сезімін береді. Бірақ мамандық — сенің келесі бес-он жылыңды анықтайтын шешім, ал достықтың мамандықпен тікелей байланысы жоқ. Досыңмен қарым-қатынасты сақтай отырып, әрқайсысың өз жолыңды таңдай аласыңдар — шынайы достық қашықтықтан да сақталады.

Тек жалақыға қарау қатесі

Жоғары жалақы — маңызды фактор, бірақ жалғыз фактор болмауы керек. Егер мамандық саған қызық болмаса, жоғары табыс та ұзақ мерзімде қанағаттануды бермейді — күнделікті жұмыс жалығу мен күйзеліске әкелуі мүмкін. Керісінше, жалақыны мүлде елемеу де қате: сен өз мамандығыңда өмір сүре алатындай деңгейде табыс табуың керек. Дұрыс тәсіл — жалақыны бірнеше фактордың бірі ретінде, бірақ жалғыз өлшем емес ретінде қарастыру.

Ата-ана қысымы және өз күшті жақтарын елемеу

«Отбасымызда бәрі дәрігер» немесе «әкем инженер болуымды қалайды» деген сияқты жағдайлар жиі кездеседі. Ата-ана кеңесі құнды, себебі олар өмір тәжірибесіне сүйенеді, бірақ соңғы шешім сенікі болуы керек — өйткені сол мамандықпен өмір сүретін де, жұмыс істейтін де сен боласың. Тағы бір жиі қате — өз күшті жақтарын елемеу: адам көбіне өзіне жеңіл көрінетін нәрсені бағаламайды, ал шын мәнінде дәл сол жеңіл көрінетін дағды — сенің табиғи артықшылығың болуы мүмкін.

Осы қателерден қалай сақтану керек

Барлық осы қателердің ортақ түбірі бір — сыртқы факторға (дос, ақша, ата-ана) шамадан тыс сүйеніп, өзіңді тыңдамау. Шешім қабылдамас бұрын өзіңе үш сұрақ қой: бұл менің шынайы қызығушылығым ба, әлде бір нәрседен қорқып тұрмын ба? Бұл мамандықта мен қанағаттана аламын ба, тек жалақы үшін емес пе? Бұл шешім менікі ме, әлде біреудің күтуін орындап тұрмын ба? Адал жауап — ең жақсы бағдар.